صفحه اصلی
منوی اصلی
 
 
شبکه های اجتماعی
دنیای زیبای کاکتوس ها

 

mihancactus

 

 

 

 
مقالات آموزشی
اهمیت ویژه پیوندزدن در کاکتوس‌ها

برخی از کاکتوس‌ها دیرگل یا دیر بذر بوده و هیچ‌گاه در شرایط کاشت، گل و بذر هم تولید نمی‌کنند. از
همین‌رو برای تکثیر آنها افزون بر قلمه‌زدن، کاشت پاجوش و ... پیوند زدن یکی از را‌ه‌های مناسب ازدیاد به شمار می‌رود.معمولا در کاکتوس‌های دانه‌زاد زمان زیادی به طولا می‌کشد تا گیاه بزرگ شده و تولید گل نماید. تجربه نشان داده که کار پیوند‌زدن، گیاه را زودرس نموده و زمان گلدهی را به جلو می‌اندازد.پیوند انواع کاکتوس‌ها در روی گونه‌های مختلف به سادگی انجام می‌گیرد و سرعت جوش خوردن نیز به سبب وجود بافت‌های هادی کاکتوس‌ها می‌باشد. بافت‌های هادی یاد شده، بخش بزرگی از سطح میانی استوانه مرکزی را اشغال نموده و در نتیجه تماس آنها با بافت‌های هادی پیوندک به آسانی انجام گرفته و درصد جوش خوردن پایه و پیوندک هم افزایش می‌یابد.از دیدگاه تماشای ظاهری نیز دو گیاه مختلف‌الشکل که بر روی هم پیوند زده می‌شوند، بسیار زیبا و دیدنی خواهد بود.با انجام پیوند، ویژگی‌های خالص ارثی پیوندک بر خلاف حالت بذری دگرگونی نیافته و به گفته دیگر گونه‌های کمیاب زیبا دوست داشتنی، همگی ویژگی‌های خود را حفظ می‌نمایند.پاره‌ای از کاکتوس‌ها به خودی خود شاخه یا ساقه زیادی تولید نمی‌کنند ولی بریدن جوانه انتهایی سر آنها برای تهیه پایه سبب می‌شود که در بن گیاه شاخه‌ها و ساقه‌های بسیاری به وجود آید که بعدها برای گرفتن قلمه کاربرد خواهند داشت.گاهی در برخی از کاکتوس‌ها به دلایل گوناگون، ریشه دوام زیادی نکرده، آسیب دیده و از بین می‌رود. از این رو، احتمال از بین رفتن خود گیاه نیز بالا می‌رود، در این زمینه هم، می‌توان کاکتوس بدون ریشه را روی پایه قوی و محکم دیگر پیوند زد و دوباره گیاه را زنده، جوان و شاداب نمود. در زمینه پیوند کاکتوس‌های گرد بر روی کاکتوس‌های ستونی، یک قیم چوبی راست در کنار پایه در خاک گلدان فرو می‌نمایند. آنگاه یک تخته تیغه‌ای کوچک را هم به گونه عمودی روی سر قیم و پیوندک قرار داده سپس دو عدد سنگ یا وزنه کوچکی را روی تیغه افقی می‌گذارند و سپس با فشار اندکی، چسبندگی پایه و پیوندک کامل می‌شود.



یادآوری

در پیوند زدن کاکتوس‌ها، هرگز از چسب باغبانی استفاده نشود زیرا این کار از یک سو مانع تغییر رطوبت اضافی پایه و پیوندک شده و از سوی دیگر محیط و جایگاه مناسبی برای گسترش و رشد قارچ‌ها باکتری‌های زیان‌آور فراهم می‌آورد.

یکی دیگر از روش‌های پیوند کاکتوس‌های گرد و شیاردار روی کاکتوس‌های ستونی، به کارگیری نخ‌های نازک می‌باشد که با نوارهای باریکی از شیارهای پیوندک و پیرامون گلدان رد می‌شود و از هر گونه لغزش پیوندک روی پایه جلوگیری می‌شود باید دقت داشت که فشار زیادی از اطراف نخ یا نوار روی جوانه انتهایی به پیوند وارد نشود.

درباره پیوند کاکتوس‌های برگ‌نما مانند اپی‌فیلوم یا کاکتوس‌های کریسمس برروی کاکتوس‌های ستونی نیز با پدید آوردن برش و شکاف در سطح پایه و آنگاه جای دادن برش پیوندک به درون آن و اتصال لازم لبه‌های شکاف، پایه می‌تواند پیوندک را به خوبی نگهداری نماید
10:01:05 AM
برخی از گونه‌های کاکتوس چون لوبی‌ویا و ربوتیا در مرداب‌ها به زندگی و رشد خود همچنان ادامه می‌دهند.
گونه‌های زیادی از کاکتوس‌های ستونی شکل اورئوسرئوس و کلیستوکاکتوس در آب و هوای سرد و خشک پهنه‌های کوهای آند دیده شده‌اند. همچنین پاره‌ای از جنس‌های کاکتوس مانند اپی‌فیلوم و سرئوس روی درختان جنگلی نواحی حاره دیده می‌شوند که دارای ریشه‌های هوایی بوده و این ریشه ها رطوبت را از هوا جذب می‌نمایند.

خانواده کاکتوس به سه زیر خانواده تقسیم می‌شود که عبارتند از:

۱. پرسکیه (Pereskieae): درخت مانند، دارای برگ‌های پهن، گلها دارای دمگل کوتاه، گلها بصورت دسته‌ای و شبیه گل نسترن‌های وحشی. از قدیمی‌ترین کاکتوس‌ها است این نوع کاکتوس‌ها بیشتر به درختان جنگلی شبیه هستند و بی‌شباهت به درختان کوچک مرکبات نیستند. بوته‌ها تیغ‌دار هستند ولی تیغ‌های این گیاهان شباهتی به تیغ های کاکتوس‌های دیگر ندارند. پرسکیای گل درشت از مهمترین گیاهان این زیر خانواده است و به انگلیسی رز کاکتوس نامیده می‌شود.

۲. اوپنسیه (Opantieae): راکت مانند، فاقد برگ، گلها فاقد دمگل، گلها مثل چرخ دنده هستند. تیغ‌های آنها به راحتی کنده می‌شود. دارای ساقه‌های گوشتی آبدار هستند، ساقه‌ها بندبند و در محل گره ترد و شکننده‌اند. روی آنها را تیغ‌های مجمتع و کوتاه و نرم پوشانده است که به آسانی از جا کنده می‌شود و با لمس کردن آنها تعداد زیادی تیغ بدست می‌چسبد.

۳. سرئه (Cereeae): ستونی، فاقد برگ، گلها فاقد دمگل و بسیار زیبا هستند و مستقیما روی ساقه و تنه قرار دارند، برخی گونه‌ها تیغ ندارند، در مناطق سردسیر بصورت گیاهان درون خانه‌ای نگهداری می‌شوند.

این زیر خانواده به راسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:

۱. سرئنه (Cereanae): شامل گونه‌های معروف سرئوس، کلیستوکاکتوس، Eriocereus، Pachycereu، Heliocereus و غیره است.

۲. هیلوسرئنه (Hylocereanae): گونه‌های این راسته بصورت رونده و پیچ‌های اپی‌فیت، با ریشه‌های هوایی است که به صخره‌ها و تنه درختان می‌پیچند. گلهای درشت درشت انواع Cryptocereus، Hylocereus و Selenicereus که جزء این راسته هستند، شبها باز می‌شود، روی این اصل در زبان انگلیسی به آن کاکتوس شب گفته می‌شود.

۳. اکینوسرئنه (Echinocereanae): گیاهان کوچک و کوتاهی هستند که بصورت منفرد و یا دسته‌ای دیده می‌شوند. گلهای درشت بوقی آنها در اطراف ساقه‌ها ظاهر می‌شود. از مهمترین این کاکتوس‌ها Chamaecereus ، Echinocereus ، Echinopsis ،Lobivia، Rebutia می‌باشند.

۴. اکینوکاکتانه (Echinocactanae): کاکتوس‌های این راسته کوتاه و کوچک هستند و بعضی به صورت مجتمع
(کاکتوس‌های ستاره‌ای) پوشیده از تیغ و نواری شکل‌اند. گلهای این دسته فوق‌العاده زیبا هستند. از انواع این کاکتوس‌ها Astrophytum، Fchinocactus، Hamatocactus، Notocactus می‌باشند.
10:03:41 AM
۵. کاکتانه (Cactanae): شبیه راسته قبلی کوچک، گرد، پوشیده از تیغ و نواری شکلند. گلها و میوه‌ها در قسمت بالا قرار دارند. تنها نوع معروف این قبیل کاکتوس‌ها نوع Melocactus است که دارای گونه‌های مختلف است.

۶. کوری فانتانه (Coryphantanae): این دسته نیز گرد و تقریبا کروی پوشیده از تیغ‌های نسبتا بلند و برگشته‌اند. از مهمرین انواع این راسته Thelocactus، Mammillaria، Coryphantha است.

۷. اپی‌فیلانه (Epiphyllanae): معروف‌ترین کاکتوس‌ها، از جمله ارکید کاکتوس و کریسمس کاکتوس در این راسته قرار دارند. این گیاهان مخصوص مناطق حاره و غالبا بصورت اپی‌فیت هستند. شاخه‌های پهن و برگ مانند و غالبا بدون تیغ دارند. گلهای آنها بسیار درخشنده و زیباست. از مهمترین انواع این گیاهان Epiphllum hybrid و Zigocactus و Trunacactus است.

۸. ریپسالیدانه (Rhipsalidanae): این راسته دارای شاخه‌های کشیده، افتاده و بندبند که روی این اصل در انگلیسی به آنها کاکتوس زنجیره‌ای (Chain cactus) می‌گویند. روی درختان در مناطق حاره بصورت اپی‌فیت زندگی می‌کنند. گلها کوچک و میوه‌ها سته مانند است. از مهمترین این کاکتوس‌ها Rhipsalis، Lepismium است.

بطور کلی پرورش کاکتوس‌ها در ایران با وجود آفتاب روشن و قوی و خاک مملو از مواد معدنی، خصوصا مواد آهکی که غالبا در مورد سایر گلها از مواد محدود کننده پرورش است و برعکس در مورد کاکتوس‌ها از مزایا محسوب می‌شود، به آسانی میسر است.


تمام کاکتوس‌ها، نور فراوان را می‌پسندند. در مناطقی که تابستان خیلی گرم دارند، توصیه می‌شود که در وسط روز و نیز بعد از ظهر از تابش آفتاب به گیاه جلوگیری شود. کاکتوس‌های رشد کرده در سایه باریک و کشیده بوده، گل نداده یا گلدهی آنها کم می‌شود. آب زیاد برای اغلب گونه‌ها مضر است. تمام کاکتوس‌ها باید در گلخانه یا زیر پوشش پلی اتیلنی نگهداری شوند و دیواره‌های کناری آن باز باشند. در مناطق خیلی گرم ضلع غربی باید به وسیله دیوار آجری بسته شود.

نویسنده : مهندس جعفرزاده

بازگشت